بیمه بیکاری (ALG I): شرطها، مهلت اعلام و مبلغ
Arbeitslosengeld I بیمه است، نه کمک اجتماعی: از حق بیمهای میآید که هنگام کار پرداخت کردهاید. دو مهلت در آن سرنوشتساز است.
دو مهلت که نباید از دست بروند
- اعلام جستوجوی کار (Arbeitsuchendmeldung): بهمحض اینکه از پایان کارتان باخبر شدید، باید خود را نزد آژانس کار «جویای کار» اعلام کنید — دستکم سه ماه پیش از پایان رابطه کاری. اگر کمتر از سه ماه مانده است، ظرف سه روز پس از باخبر شدن.
- ثبت بیکاری (Arbeitslosmeldung): شخصاً و از روز نخست بیکاری. پرداخت از روز ثبت آغاز میشود، نه زودتر.
شرطهای دریافت
- بیکار بودن و در دسترس بازار کار بودن؛
- ثبت بیکاری نزد آژانس کار؛
- دوره انتظار بیمهای: معمولاً دستکم دوازده ماه بیمهپردازی در دو سال گذشته.
مبلغ و مدت
- مبلغ درصدی از دستمزد خالص پیشین است؛ برای افرادی که فرزند دارند، درصد بالاتری در نظر گرفته میشود.
- مدت دریافت به سابقه بیمهای و سن بستگی دارد؛ هرچه سابقه بیشتر و سن بالاتر، مدت طولانیتر.
- در زمان دریافت، بیمه درمانی و بازنشستگی شما ادامه مییابد.
Sperrzeit: وقتی پرداخت دیرتر شروع میشود
در چند حالت، آژانس کار «دوره توقف» اعمال میکند و چند هفته پرداخت نمیکند، برای نمونه:
- استعفای بدون دلیل موجه؛
- فسخ از سوی کارفرما بهدلیل رفتار خود کارمند؛
- ردّ کار مناسب پیشنهادشده یا خودداری از شرکت در دورهای که تأیید شده است؛
- ثبت دیرهنگام بیکاری.
توافق ختم قرارداد (Aufhebungsvertrag) هم میتواند دوره توقف بیاورد؛ پیش از امضا مشورت بگیرید.
گامهای عملی
- همان روزی که از پایان کار باخبر شدید، اعلام جویای کار را آنلاین یا تلفنی انجام دهید.
- مدارک را آماده کنید: گواهی کار، برگه بیمه، شناسنامه/گذرنامه، شماره بیمه اجتماعی، شماره حساب.
- در روز نخست بیکاری، درخواست پرداخت را ثبت کنید.
- برای هر قرار ملاقات با آژانس کار حاضر شوید یا پیشاپیش اطلاع دهید؛ غیبت بدون اطلاع، کسر مالی دارد.
- اگر آلمانیتان برای جلسه کافی نیست، از حق همراه داشتن مترجم استفاده کنید.
پرسشهای پرتکرار
اگر خودم استعفا بدهم چه میشود؟
معمولاً دوره توقف اعمال میشود و چند هفته پرداختی در کار نیست، مگر دلیل موجهی داشته باشید — مثلاً آزار در محل کار که بتوانید مستند کنید.
ALG I با کمک پایه چه فرقی دارد؟
ALG I بیمه است و از سابقه کار میآید. کمک پایه (Grundsicherung) برای تأمین حداقل زندگی است و به دارایی و درآمد خانوار نگاه میکند.
در زمان دریافت میتوانم کار کوتاه انجام دهم؟
کار جانبی کمساعت ممکن است، ولی باید اعلام شود و درآمد بالاتر از حد معاف، از پرداخت کسر میشود.
منابع
- § 38 Sozialgesetzbuch III (SGB III) — مهلت اعلام جویای کار: سه ماه پیش از پایان کار یا سه روز پس از باخبر شدن
- § 137 Sozialgesetzbuch III (SGB III) — شرطهای دریافت: بیکاری، ثبت بیکاری، دوره انتظار بیمهای
- § 142 Sozialgesetzbuch III (SGB III) — دوره انتظار: دوازده ماه بیمهپردازی در دوره مرجع
- § 159 Sozialgesetzbuch III (SGB III) — دوره توقف (Sperrzeit) و علتهای آن
- Bundesagentur für Arbeit: Arbeitslosengeld — مسیر ثبت، مدارک و محاسبه مبلغ