واژهنامه اداری آلمانی–فارسی
واژههایی که در نامههای اداری، قراردادها و زندگی روزمره در آلمان میبینید، به زبان ساده و با ذکر منبع.
A
- Arbeit und Beruf
- واژههای کار و شغل: قرارداد کار، دوره آزمایشی، مینیجاب، ثبت «جویای کار» و بهرسمیتشناسی مدرک حرفهای.
B
- Behörden und Aufenthalt
- واژههای ادارهها و اقامت: ثبت و لغو ثبت نشانی، گواهی ثبت، عنوان اقامت، گواهی موقت اقامت و وقت ملاقات اداری.
- Briefe, Mahnungen und Fristen
- واژههای نامههای رسمی: یادآوری پرداخت، شرکت وصول مطالبات، حکم پرداخت دادگاه، پست سفارشی، تصمیم اداری و اعتراض.
F
- Familie, Sozialleistungen und Versicherung
- واژههای کمکهای دولتی و بیمه: جابسنتر، کمک پایه، کمکهزینه فرزند، کمکهزینه والدین، بیمه درمانی، بیمه لوازم خانه، بیمه مسئولیت شخصی و بیمه خودرو.
G
- Geld, Bank und Steuern
- واژههای پول و بانک و مالیات: حساب پایه، شماره حساب بینالمللی، برداشت مستقیم، دستور پرداخت دائمی، شوفا، کارت پرداخت، شماره مالیاتی و اظهارنامه.
S
- Strom, Gas und Rundfunkbeitrag
- واژههای برق و گاز و عوارض خانه: تأمین پایه، پیشپرداخت ماهانه، صورتحساب سالانه، شماره و عدد کنتور و عوارض رادیو و تلویزیون.
V
- Verträge und Kündigung
- واژههای قرارداد و فسخ: فسخ، مهلت فسخ، حق فسخ ویژه، حق انصراف ۱۴ روزه و حداقل مدت قرارداد.
W
- Wohnen und Miete
- واژههای قرارداد اجاره و زندگی در خانه اجارهای: اجاره سرد و گرم، هزینههای جانبی، ودیعه، تأییدیه صاحبخانه و گواهی مسکن اجتماعی.
در کارهای اداری آلمان گیر کردهاید؟
راهنماهای دکه موضوعات روزمره را به زبان فارسی و با ذکر منبع توضیح میدهند.
فهرست الفبایی واژهها
هر واژه به بخش خودش در صفحه موضوعی میرود.
A
- Abmeldung
- «آپمِلدونگ»: لغو ثبت نشانی. اگر از خانهای بیرون بروید و در آلمان خانه جدیدی نگیرید (مثلاً به خارج بروید)، باید ظرف دو هفته لغو ثبت کنید.
- Abschlag (Abschlagszahlung)
- «آپشلاگ»: پیشپرداخت ماهانه برق یا گاز بر اساس مصرف تخمینی؛ حساب دقیق در صورتحساب سالانه انجام میشود.
- Anerkennung (Berufsanerkennung)
- «آناِرکِنونگ»: بهرسمیتشناسی مدرک حرفهای خارجی؛ برای «شغلهای تنظیمشده» مانند پزشکی و پرستاری الزامی است، برای بقیه مفید.
- Anmeldung
- «آنمِلدونگ»: ثبت نشانی محل سکونت در اداره ثبت احوال (Bürgeramt/Meldebehörde). هر کس به خانهای نقل مکان کند باید ظرف دو هفته خود را ثبت کند.
- Arbeitsuchend melden
- «آربایتزوخِند مِلدِن»: ثبت بهعنوان جویای کار در اداره کار؛ دستکم سه ماه پیش از پایان کار، یا اگر دیرتر خبردار شدید ظرف سه روز.
- Arbeitsvertrag
- «آربایتسفِرتراگ»: قرارداد کار. کارفرما موظف است شرایط اصلی کار را مکتوب (یا با شرایطی الکترونیکی) به شما بدهد.
- Aufenthaltstitel
- «آوفاِنتهالتستیتِل»: عنوان اقامت؛ مجوز رسمی ورود و اقامت برای اتباع غیراروپایی (ویزا، اجازه اقامت، کارت آبی اتحادیه اروپا، اقامت دائم).
B
- Basiskonto
- «بازیسکونتو»: حساب جاری پایه که بانکها طبق قانون باید برای هر مصرفکنندهای که قانوناً در اتحادیه اروپا اقامت دارد باز کنند؛ از جمله پناهجویان.
- Bescheid
- «بِشاید»: تصمیم رسمی اداره درباره پرونده شما (مثلاً کمکهزینه یا مالیات)؛ معمولاً مهلت و راه اعتراض در آن نوشته شده است.
- Bezahlkarte
- «بِتسالکارته»: کارت پرداخت اعتباری برای دریافت کمکهای قانون کمک به پناهجویان؛ حساب بانکی نیست و امکاناتش را ایالت یا اداره تعیین میکند.
- Bürgergeld (jetzt: Grundsicherungsgeld)
- «بورگِرگِلد»، اکنون «گروندزیشِرونگسگِلد»: کمکهزینه پایه جابسنتر برای کسانی که توان کار دارند ولی درآمدشان برای زندگی کافی نیست.
D
- Dauerauftrag
- «داوِرآوفتراگ»: دستور پرداخت دائمی؛ خودتان تعیین میکنید که مبلغی ثابت در تاریخهای معین (مثلاً اجاره اول هر ماه) واریز شود.
E
- Einschreiben
- «آینشرایبِن»: نامه سفارشی پست با رسید تحویل؛ برای فسخ، اعتراض و نامههای مهلتدار مناسب است.
- ELSTER
- «اِلستر»: درگاه رسمی و رایگان اداره مالیات برای فرستادن اظهارنامه و نامهها بهصورت آنلاین.
- Elterngeld
- «اِلتِرنگِلد»: کمکهزینه والدین پس از تولد فرزند؛ معمولاً ۶۵ تا ۶۷ درصد درآمد پیش از تولد، دستکم ۳۰۰ و حداکثر ۱۸۰۰ یورو در ماه.
F
- Fiktionsbescheinigung
- «فیکتسیونسبِشاینیگونگ»: گواهی اثر درخواست؛ نشان میدهد که اقامت شما تا تصمیم اداره اتباع خارجی معتبر یا مجاز حساب میشود.
G
- Grundversorgung
- «گروندفِرزورگونگ»: تأمین پایه برق و گاز. شرکت تأمینکننده پایه در هر منطقه موظف است هر مشتری خانگی را با تعرفه عمومی خود تأمین کند.
H
- Hausratversicherung
- «هاوسراتفِرزیشِرونگ»: بیمه وسایل خانه، برای نمونه در برابر آتشسوزی، نشت آب لولهکشی (Leitungswasser) یا سرقت با شکستن در؛ سیل و باران شدید معمولاً فقط با بخش اضافه Elementarschaden. اختیاری است.
I
J
- Jahresabrechnung
- «یارِسآپرِشنونگ»: صورتحساب سالانه برق یا گاز که مصرف واقعی را با پیشپرداختها مقایسه میکند؛ نتیجه، بازپرداخت یا بدهی است.
- Jobcenter
- «جابسِنتر»: ادارهای که کمکهزینه پایه برای افراد جویای کار (اکنون «گروندزیشِرونگسگِلد»، پیشتر «بورگِرگِلد») را پرداخت میکند و در یافتن کار کمک میکند.
K
- Kaltmiete (Nettokaltmiete)
- «کالتمیته»: اجاره خالص؛ اجاره خانه بدون هزینههای جانبی مانند گرمایش، آب و نظافت ساختمان.
- Kaution (Mietkaution)
- «کائوتسیون»: ودیعه اجاره؛ حداکثر سه برابر اجاره ماهانه بدون هزینههای جانبی، قابل پرداخت در سه قسط.
- Kfz-Haftpflichtversicherung
- «کااِفتسِت هافتپفلیشت»: بیمه مسئولیت خودرو؛ برای هر دارنده خودرویی که در آلمان مستقر است اجباری است.
- Kindergeld
- «کیندِرگِلد»: کمکهزینه ماهانه فرزند (۲۵۹ یورو برای هر فرزند) که صندوق خانواده (Familienkasse) پرداخت میکند؛ برای اتباع خارجی به نوع اقامت بستگی دارد.
- Krankenkasse (Krankenversicherung)
- «کرانکِنکاسه»: صندوق بیمه درمانی. هر کس در آلمان سکونت دارد، اصولاً باید بیمه درمانی داشته باشد.
- Kündigung
- «کوندیگونگ»: فسخ قرارداد با اعلام یکطرفه. شکل لازم به نوع قرارداد بستگی دارد: برای اجاره و کار شکل «کتبی» لازم است؛ ایمیل و پیام کافی نیست.
- Kündigungsfrist
- «کوندیگونگسفریست»: مهلت فسخ؛ فاصله زمانی میان اعلام فسخ و پایان واقعی قرارداد.
L
- Lastschrift (SEPA-Lastschrift)
- «لاستشریفت»: برداشت مستقیم؛ به یک شرکت اجازه میدهید مبلغ را از حسابتان برداشت کند. تا هشت هفته میتوانید بدون ذکر دلیل آن را برگردانید.
- Lohnsteuerklasse
- «لوناِشتویِرکلاسه»: کلاس مالیات حقوق (I تا VI) که تعیین میکند ماهانه چقدر مالیات از حقوق شما کسر شود.
M
- Mahnbescheid
- «مانبِشاید»: دستور پرداخت دادگاه؛ نامه رسمی دادگاه درباره یک طلب پولی. دو هفته فرصت دارید پرداخت یا اعتراض کنید.
- Mahnung
- «مانونگ»: یادآوری پرداخت؛ اخطار طلبکار پس از سررسید. با آن در «تأخیر پرداخت» قرار میگیرید و ممکن است هزینه اضافه ایجاد شود.
- Meldebescheinigung
- «مِلدهبِشاینیگونگ»: گواهی رسمی ثبت نشانی که اداره ثبت محل سکونت بنا به درخواست شما صادر میکند.
- Mietvertrag
- «میتفِرتراگ»: قرارداد اجاره؛ صاحبخانه خانه را در وضعیت قابل استفاده در اختیار میگذارد و مستأجر اجاره توافقشده را میپردازد.
- Mindestvertragslaufzeit
- «میندِستفِرتراگسلاوفتسایت»: حداقل مدت قرارداد؛ پیش از پایان آن معمولاً نمیتوانید بهطور عادی فسخ کنید.
- Minijob
- «مینیجاب»: کار با درآمد کم؛ از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ بهطور میانگین حداکثر ۶۰۳ یورو در ماه.
N
- Nebenkostenabrechnung (Betriebskostenabrechnung)
- «نِبِنکوستِنآپرِشنونگ»: حساب سالانه هزینههای جانبی اجاره؛ صاحبخانه باید ظرف ۱۲ ماه پس از پایان دوره آن را بفرستد.
P
- Privathaftpflichtversicherung
- «پریواتهافتپفلیشت»: بیمه مسئولیت شخصی؛ اگر به دیگری خسارت بزنید، پرداخت میکند. اجباری نیست ولی مرکز حمایت از مصرفکننده آن را ضروری میداند.
- Probezeit
- «پروبهتسایت»: دوره آزمایشی در شروع کار؛ حداکثر شش ماه که در آن قرارداد با دو هفته مهلت قابل فسخ است.
R
- Rundfunkbeitrag
- «روندفونکبایتراگ»: عوارض رسانه عمومی (رادیو و تلویزیون) که برای هر واحد مسکونی یک بار پرداخت میشود؛ نامههای آن واقعیاند.
S
- Schufa
- «شوفا»: یک شرکت خصوصی اعتبارسنجی که درباره قراردادهای بانکی و سابقه پرداخت افراد داده جمع میکند و به شرکتها «امتیاز» میدهد.
- Sonderkündigungsrecht
- «زوندِرکوندیگونگسرِشت»: حق فسخ ویژه؛ در موقعیتهای خاص (مثلاً افزایش قیمت یا اسبابکشی) میتوانید پیش از پایان مدت قرارداد آن را فسخ کنید.
- Steuer-ID (Steuerliche Identifikationsnummer)
- «اِشتویر آیدی»: شناسه مالیاتی شخصی و دائمی که پس از نخستین ثبت نشانی در آلمان با نامه پستی برایتان فرستاده میشود.
- Steuererklärung
- «اِشتویِراِرکلِرونگ»: اظهارنامه مالیاتی سالانه. برخی موظف به تسلیم آن هستند؛ بسیاری از کارمندان هم میتوانند داوطلبانه آن را بدهند و گاهی پول پس بگیرند.
T
- Termin
- «تِرمین»: وقت ملاقات یا نوبت. در ادارهها، بهویژه جابسنتر، غیبت بدون دلیل موجه میتواند پیامد مالی داشته باشد.
W
- Warmmiete
- «وارممیته»: اجاره گرم؛ مجموع اجاره خالص و پیشپرداخت هزینههای جانبی (گرمایش، آب و غیره) که ماهانه میپردازید.
- Widerruf
- «ویدِرروف»: حق انصراف؛ قراردادی که آنلاین، تلفنی یا بیرون از فروشگاه بستهاید را معمولاً میتوانید ظرف ۱۴ روز بدون دلیل پس بگیرید.
- Widerspruch (gegen einen Bescheid)
- «ویدِرشپروخ»: اعتراض رسمی به تصمیم یک اداره؛ معمولاً ظرف یک ماه پس از اعلام تصمیم و کتبی.
- Wohnberechtigungsschein (WBS)
- «ونبِرِشتیگونگسشاین»: گواهی حق سکونت در خانههای یارانهای (اجتماعی)؛ با درخواست از اداره مسئول و برای مدت یک سال صادر میشود.
- Wohnungsgeberbestätigung
- «وونونگسگِبِربِشتِتیگونگ»: تأییدیه کتبی صاحبخانه یا واگذارکننده خانه که شما به آن خانه نقل مکان کردهاید؛ برای ثبتنام نشانی لازم است.
Z
- Zählernummer / Zählerstand
- «تسِلِرنومِر»: شماره کنتور برق یا گاز؛ «تسِلِراِشتاند» عدد نمایشدادهشده روی کنتور است.