تابعیت آلمان با قانون تازه: پنج سال، آزمون و نگه داشتن پاسپورت قبلی

قانون تابعیت آلمان (Staatsangehörigkeitsgesetz، کوتاه StAG) در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۴ اصلاح شد. دو تغییر برای فارسی‌زبانان از همه مهم‌تر است: مدت لازم اقامت کوتاه‌تر شده و دیگر لازم نیست تابعیت پیشین را کنار بگذارید. این مطلب شرط‌ها را ساده توضیح می‌دهد و می‌گوید کدام مدرک را از کجا بگیرید.

شرط‌های اصلی در یک نگاه

• مدت اقامت: معمولاً پنج سال اقامت عادی و قانونی در آلمان. پیش از اصلاح قانون، هشت سال لازم بود.
• اقامت معتبر: در زمان درخواست باید اجازه اقامت داشته باشید؛ برخی عنوان‌های اقامتی موقت (مثلاً اقامت تحصیلی صرف یا Duldung) برای این مسیر کافی نیستند.
• تأمین معاش: باید بتوانید هزینه زندگی خود و خانواده‌تان را بدون کمک‌های پایه دولتی تأمین کنید. قانون استثناهایی دارد، مثلاً برای کسانی که تمام‌وقت کار می‌کنند و باز هم درآمدشان کافی نیست، یا برای Gastarbeiterهای نسل اول.
• زبان: معمولاً سطح B1. برای مسیر سریع‌تر سطح بالاتر لازم است.
• آزمون تابعیت: Einbürgerungstest با پرسش‌هایی درباره نظم حقوقی و اجتماعی و زندگی در آلمان.
• پایبندی به قانون اساسی: اعلام پایبندی به نظم آزاد دموکراتیک؛ اعمال ضدیهودی، نژادپرستانه یا دیگر رفتارهای مغایر با کرامت انسانی مانع تابعیت است.
• سوءپیشینه: محکومیت‌های کیفری بسته به نوع و میزان می‌توانند مانع شوند.

سه سال به‌جای پنج سال: مسیر سریع

اگر «دستاورد ویژه» نشان دهید، درخواست پس از سه سال ممکن است. قانون از جمله این موارد را نام می‌برد: عملکرد درسی یا شغلی برجسته، فعالیت داوطلبانه، و زبان آلمانی در سطح C1 به‌جای B1. تصمیم با اداره تابعیت شهر شماست.

پاسپورت قبلی را نگه می‌دارید

پیش از اصلاح قانون، معمولاً باید تابعیت پیشین را کنار می‌گذاشتید. اکنون چندتابعیتی پذیرفته شده است: آلمان دیگر کنار گذاشتن تابعیت قبلی را شرط نمی‌کند. اینکه کشور مبدأ شما اجازه می‌دهد تابعیت خود را نگه دارید یا نه، موضوع جداگانه‌ای است و به قانون همان کشور بستگی دارد.

فرزندان متولد آلمان

کودکی که در آلمان به دنیا می‌آید، اگر یکی از والدین در زمان تولد دست‌کم پنج سال اقامت عادی و قانونی در آلمان داشته باشد و اجازه اقامت دائم داشته باشد، از بدو تولد آلمانی است. این مسیر جدا از درخواست تابعیت بزرگسالان است.

مدارکی که معمولاً خواسته می‌شود

• گذرنامه و اجازه اقامت (اصل و کپی).
• گواهی ثبت نشانی و سابقه سکونت از https://dakke.de/vazhe-nameh/behoerden-und-aufenthalt/#anmeldung.
• گواهی زبان (B1 یا بالاتر) و گواهی قبولی در آزمون تابعیت.
• مدرک درآمد: قرارداد کار، فیش‌های حقوقی، یا برای خوداشتغال‌ها اظهارنامه مالیاتی و ارزیابی حسابدار.
• مدرک بیمه درمانی و بیمه بازنشستگی.
• سند ازدواج یا تولد برای اعضای خانواده، در صورت نیاز با ترجمه رسمی.

فهرست دقیق از شهری به شهر دیگر فرق می‌کند؛ همیشه فهرست رسمی اداره تابعیت (Einbürgerungsbehörde) شهر خودتان را مبنا بگذارید.

مسیر درخواست، گام به گام

1. سنجش اولیه: مدت اقامت، درآمد و مدرک زبان را با فهرست بالا بسنجید.
2. آزمون تابعیت: در مرکز آموزش بزرگسالان (Volkshochschule) یا مرکز آزمون ثبت‌نام کنید. پرسش‌های تمرینی به‌صورت رایگان در دسترس است.
3. درخواست: فرم را از اداره تابعیت بگیرید یا آنلاین پر کنید و مدارک را پیوست کنید.
4. هزینه و بررسی: هزینه درخواست در زمان ثبت پرداخت می‌شود. مدت بررسی در شهرهای بزرگ می‌تواند طولانی باشد؛ تغییر نشانی یا شغل را در همان زمان به اداره اطلاع دهید.
5. مراسم تحویل: تابعیت با تحویل گواهی تابعیت (Einbürgerungsurkunde) رسمی می‌شود؛ از همان لحظه آلمانی هستید.

اشتباه‌های رایج

• شمردن اشتباه سال‌ها: فقط اقامت «عادی و قانونی» شمرده می‌شود؛ ماه‌های بدون اقامت معتبر یا غیبت‌های طولانی از آلمان می‌توانند شمارش را قطع کنند.
• دست‌کم گرفتن شرط درآمد: دریافت کمک پایه در زمان بررسی می‌تواند پرونده را متوقف کند؛ پیش از درخواست با اداره مشورت کنید.
• مدارک ترجمه‌نشده: اسناد فارسی معمولاً باید با ترجمه رسمی مترجم سوگندخورده ارائه شوند.
• گم کردن گواهی‌های قدیمی: گواهی‌های زبان، قراردادهای کار و برگه‌های اقامت قدیمی را نگه دارید؛ اثبات سال‌های گذشته با همین‌هاست.

پرسش‌های پرتکرار