مسکن و خدمات فنی

این دسته کسب‌وکارهایی را جمع می‌کند که به خانه شما مربوط‌اند: ساخت‌وساز و نوسازی، تأسیسات و لوله‌کشی، برق‌کاری، نقاشی و کاشی‌کاری، نظافت و سرایداری، خشک‌شویی و شست‌وشوی فرش، باغبانی، و همچنین خرید، فروش و اجاره ملک.

برای تازه‌واردان، این حوزه بیشترین احتمال سوءتفاهم را دارد؛ نه به این دلیل که کار فنی در آلمان با جاهای دیگر فرق می‌کند، بلکه چون چارچوب حقوقی پیرامون آن متفاوت است: چه کسی اجازه دارد چه کاری را انجام دهد، چه چیزی باید مکتوب باشد، و اگر کار خراب از آب درآمد چقدر وقت دارید.

کار فنی در آلمان چطور سازمان یافته است؟

بخش بزرگی از حرفه‌های فنی در آلمان «حرفه دارای مجوز» (zulassungspflichtiges Handwerk) هستند. قانون صنوف فهرستی به نام Anlage A دارد که ۵۳ حرفه در آن نام برده شده‌اند؛ از جمله بنایی، سقف‌کاری، نقاشی و رنگ‌کاری، فلزکاری، تأسیسات و گرمایش، برق، نجاری و کاشی‌کاری. کار مستقل در این حرفه‌ها فقط برای کسانی مجاز است که در «دفتر صنوف» (Handwerksrolle) ثبت شده‌اند.

این یعنی هنگام انتخاب یک شرکت، می‌توانید بپرسید که در دفتر صنوف ثبت است یا نه. اگر کسی ادعا کند «استادکار» (Meisterbetrieb) است ولی نباشد، این ادعا طبق قانون رقابت یک اقدام تجاری گمراه‌کننده است. در دکه هم هیچ عنوان حرفه‌ای را بدون بررسی منتشر نمی‌کنیم.

حرفه‌هایی مانند نظافت ساختمان، باغبانی یا خشک‌شویی در این فهرست نیستند و مجوز صنفی لازم ندارند. این به معنای کیفیت کمتر نیست؛ فقط یعنی معیار انتخاب شما باید چیز دیگری باشد: سابقه، نمونه کار، قرارداد روشن و بیمه مسئولیت.

قرارداد کار معین: چیزی که باید بدانید

وقتی یک شرکت فنی برای شما کاری انجام می‌دهد، معمولاً یک «قرارداد کار معین» (Werkvertrag) بسته می‌شود. تفاوت آن با قرارداد خدمت این است که پیمانکار نتیجه را بدهکار است، نه فقط تلاش را. اگر نتیجه ایراد داشته باشد، قانون مجموعه‌ای از حقوق به شما می‌دهد.

مهم‌ترین لحظه در این نوع قرارداد، «تحویل» (Abnahme) است: از همان زمان مهلت‌های ادعای ایراد شروع می‌شود. پس کار را با دقت ببینید، ایرادها را همان‌جا بنویسید و عکس بگیرید و تنها پس از آن تحویل را تأیید کنید.

اجاره و خرید ملک از راه واسطه

برای واسطه‌گری ملک قانون جداگانه‌ای هست. واسطه ملک (Immobilienmakler) برای کار تجاری خود به مجوز اداره نیاز دارد. برای خرید آپارتمان یا خانه تک‌خانواری، قانون مدنی تقسیم دستمزد واسطه را هم تنظیم کرده است؛ این قاعده‌ها به سود خریدار نوشته شده‌اند و نمی‌توان آن‌ها را با قرارداد دور زد.

برای اجاره خانه، هرگز پیش از دیدن خانه و امضای قرارداد پولی نپردازید. درخواست «ودیعه پیش از بازدید» یکی از رایج‌ترین الگوهای کلاهبرداری در آگهی‌های مسکن است.

حقوق شما و آنچه رسمی است

• کار مستقل در یک حرفه دارای مجوز فقط برای اشخاص و شرکت‌هایی مجاز است که در دفتر صنوف ثبت شده‌اند. (منبع: § 1 HwO)
• فهرست حرفه‌های دارای مجوز در پیوست A قانون صنوف آمده است و ۵۳ حرفه را نام می‌برد، از جمله بنایی، سقف‌کاری، نقاشی و رنگ‌کاری، فلزکاری، تأسیسات و گرمایش، برق، نجاری، کاشی‌کاری و کف‌پوش. (منبع: Anlage A Handwerksordnung (HwO))
• انجام یک حرفه دارای مجوز بدون ثبت در دفتر صنوف، طبق بند ۵ از ماده ۱ قانون مبارزه با کار سیاه «کار سیاه» است؛ این بند صریحاً «انجام‌دهنده» کار را نام می‌برد. سفارش‌دهنده از راه بندهای دیگر همین ماده می‌تواند مشمول شود، مثلاً وقتی خودش مالیات یا حق بیمه را نپردازد. کمک همسایگی و کاری که از سر لطف انجام شود استثنا هستند. (منبع: § 1 SchwarzArbG)
• ادعای نادرست درباره توانایی، وضعیت، مجوز یا عضویت یک کسب‌وکار، اقدام تجاری گمراه‌کننده است. (منبع: § 5 UWG)
• اگر کار ایراد داشته باشد، می‌توانید انجام دوباره بخواهید، پس از مهلت ایراد را خودتان رفع کنید و هزینه را بگیرید، از قرارداد برگردید یا دستمزد را کم کنید و خسارت بخواهید. (منبع: § 634 BGB)
• مهلت ادعای ایراد معمولاً دو سال است و برای ساختمان پنج سال؛ این مهلت از تحویل کار شروع می‌شود. (منبع: § 634a BGB)
• تا پیش از تمام شدن کار، هر زمان می‌توانید قرارداد را فسخ کنید. در این حالت پیمانکار دستمزد توافق‌شده را می‌خواهد، ولی باید آنچه را صرفه‌جویی کرده کم کند. (منبع: § 648 BGB)
• واسطه‌گری تجاری قرارداد خرید یا اجاره ملک و مدیریت ملک مسکونی به مجوز اداره نیاز دارد. (منبع: § 34c GewO)
• اگر واسطه ملک برای خرید آپارتمان یا خانه تک‌خانواری از هر دو طرف دستمزد بگیرد، مبلغ باید برای هر دو برابر باشد؛ توافق مخالف بی‌اعتبار است. (منبع: § 656c BGB، § 656d BGB)

پیش از سفارش یا امضا، این‌ها را بررسی کنید

1. نام کامل و نشانی کسب‌وکار را بپرسید؛ اگر وب‌سایت دارد، بخش «Impressum» آن را باز کنید.
2. پیش از شروع کار، پیشنهاد قیمت کتبی (Angebot یا Kostenvoranschlag) بگیرید که کارها را جداگانه نام ببرد.
3. توافق را به شکل متنی نگه دارید: ایمیل، پیامک یا نامه؛ توافق شفاهی را همان روز برای طرف مقابل بنویسید و بفرستید.
4. همیشه صورت‌حساب بخواهید و آن را نگه دارید؛ بدون صورت‌حساب هیچ حقی را نمی‌توانید ثابت کنید.
5. پرداخت نقدی بدون رسید نکنید.
6. اگر کسی «بدون صورت‌حساب ارزان‌تر» پیشنهاد داد، بدانید که این کار در آلمان کار سیاه نام دارد؛ قانون در این حالت هم برای انجام‌دهنده و هم برای سفارش‌دهنده‌ای که مالیات یا حق بیمه را نمی‌پردازد پیامد در نظر گرفته است. جدا از آن، بدون صورت‌حساب هیچ سندی برای ادعای ایراد ندارید.

نشانه‌های هشدار

• پیشنهاد «بدون صورت‌حساب ارزان‌تر».
• درخواست پیش‌پرداخت بالا پیش از شروع کار، به‌ویژه نقدی.
• نبود نشانی واقعی و نبود Impressum در وب‌سایت.
• فشار برای امضای فوری «چون فردا گران می‌شود».
• در آگهی اجاره: درخواست ودیعه پیش از بازدید خانه.

واژه‌های مهم در واژه‌نامه

• Mietvertrag
• Kaution (Mietkaution)
• Nebenkostenabrechnung (Betriebskostenabrechnung)
• Kaltmiete (Nettokaltmiete)
• Wohnberechtigungsschein (WBS)
• Einschreiben

راهنماهای مرتبط

• خانه پیدا کردن در آلمان: هزینه‌ها، قرارداد و آگهی‌های جعلی
• کلاهبرداری‌های رایج در آلمان و راه تشخیص آن‌ها