Verträge und Kündigung
واژههای قرارداد و فسخ: فسخ، مهلت فسخ، حق فسخ ویژه، حق انصراف ۱۴ روزه و حداقل مدت قرارداد.
در آلمان قرارداد چیزی است که خودش تمام نمیشود. قرارداد تلفن، اینترنت، باشگاه ورزشی یا برق تا وقتی که کسی آن را فسخ نکند ادامه پیدا میکند و در بسیاری از موارد خودبهخود تمدید میشود. کسی که این را نداند، ماهها برای خدمتی پول میدهد که دیگر از آن استفاده نمیکند.
پنج واژه این صفحه با هم یک زنجیره میسازند. «فسخ» اعلامی است که قرارداد را برای آینده تمام میکند؛ «مهلت فسخ» میگوید این پایان از چه تاریخی اثر دارد؛ «حداقل مدت قرارداد» میگوید تا کی اصلاً نمیتوانید بهطور عادی فسخ کنید؛ «حق فسخ ویژه» استثناهایی است که قانون در موقعیتهای معین (مثلاً افزایش قیمت یا اسبابکشی) به شما میدهد؛ و «انصراف» چیز دیگری است: قرارداد را از ابتدا برمیگرداند، ولی فقط در مهلتی کوتاه و در شرایط معین.
دو نکته را از همین ابتدا به یاد بسپارید. اول: شکل اعلام مهم است. برای قرارداد اجاره و قرارداد کار، نامه کاغذی با امضای دست لازم است و ایمیل یا پیام کافی نیست. دوم: تاریخ «رسیدن» نامه به طرف مقابل حساب میشود، نه تاریخ نوشتن آن؛ پس همیشه زودتر بفرستید و رسیدن را قابلاثبات کنید.
اگر دنبال متن نمونه نامه فسخ به آلمانی هستید، راهنمای فسخ قرارداد را ببینید؛ در این صفحه معنی دقیق هر واژه و منبع قانونی آن آمده است.
Kündigung
«کوندیگونگ»: فسخ قرارداد با اعلام یکطرفه. شکل لازم به نوع قرارداد بستگی دارد: برای اجاره و کار شکل «کتبی» لازم است؛ ایمیل و پیام کافی نیست.
Kündigung یعنی شما (یا طرف مقابل) اعلام میکنید که قرارداد در تاریخی مشخص تمام شود.
شکل فسخ
- قرارداد اجاره خانه: فسخ باید «کتبی» (schriftlich) باشد؛ در عمل یعنی نامه با امضای دست. ایمیل، واتساپ یا پیامک کافی نیست.
- قرارداد کار: فسخ فقط کتبی معتبر است؛ ایمیل و شکل الکترونیکی صراحتاً پذیرفته نمیشود.
- بیشتر قراردادهای مصرفی (تلفن، باشگاه، اشتراک): اگر شرایط عمومی قرارداد برای اعلامها شکلی سختگیرانهتر از «متنی» (Textform، مثلاً ایمیل) بخواهد، آن بند نامعتبر است. در سایتهایی که میشود قرارداد اشتراکی بست، باید دکمه فسخ هم باشد.
اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید
فسخ وقتی اثر دارد که به طرف مقابل برسد. پس باید بتوانید رسیدن آن را ثابت کنید (مثلاً با Einschreiben) و Kündigungsfrist را رعایت کنید.
متن نمونه نامه فسخ به آلمانی: راهنمای فسخ قرارداد
چه کار کنید؟
- شکل درست را انتخاب کنید: برای اجاره و کار نامه کاغذی با امضای دست.
- نامه را طوری بفرستید که بتوانید رسیدن آن را ثابت کنید.
- یک کپی از نامه و رسید پست را نگه دارید.
منبع این بخش: § 568 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، § 623 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، § 309 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), Nr. 13
Kündigungsfrist
«کوندیگونگسفریست»: مهلت فسخ؛ فاصله زمانی میان اعلام فسخ و پایان واقعی قرارداد.
Kündigungsfrist تعیین میکند فسخ شما از چه تاریخی اثر دارد. چند نمونه از قانون:
- اجاره خانه (مستأجر): فسخ تا سومین Werktag یک ماه، برای پایان ماهِ بعد از ماه آینده. یعنی تقریباً سه ماه. Werktag یعنی روز غیرتعطیل؛ برای احتیاط در شمردن این سه روز، شنبه را هم بشمارید.
- قرارداد کار: مهلت پایه چهار هفته، تا پانزدهم یا پایان یک ماه تقویمی. در دوره Probezeit (حداکثر شش ماه) دو هفته.
- قراردادهای مصرفی با شرایط عمومی (مثلاً باشگاه): پس از پایان مدت اولیه، اگر قرارداد خودبهخود تمدید شود، باید بتوان آن را هر زمان با حداکثر یک ماه مهلت فسخ کرد. این قاعده برای قرارداد بیمه صدق نمیکند.
اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید
مهلت از زمان «رسیدن» نامه به طرف مقابل حساب میشود، نه از زمان نوشتن آن. نامه را زودتر بفرستید.
چه کار کنید؟
- تاریخ پایان دلخواه را بنویسید و از آن به عقب بشمارید.
- چند روز اضافه برای رسیدن نامه در نظر بگیرید و زودتر بفرستید.
منبع این بخش: § 573c Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، § 622 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، § 309 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), Nr. 9
Mindestvertragslaufzeit
«میندِستفِرتراگسلاوفتسایت»: حداقل مدت قرارداد؛ پیش از پایان آن معمولاً نمیتوانید بهطور عادی فسخ کنید.
Mindestvertragslaufzeit یا Erstlaufzeit مدتی است که به قرارداد متعهد هستید.
- تلفن همراه و اینترنت: مدت اولیه حداکثر ۲۴ ماه. شرکت باید قراردادی با حداکثر ۱۲ ماه هم پیشنهاد دهد. پس از تمدید خودکار، فسخ هر زمان با یک ماه مهلت ممکن است.
- قراردادهای مصرفی دیگر با شرایط عمومی: مدت اولیه بیش از دو سال در شرایط عمومی نامعتبر است (استثنا: بیمه).
اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید
قرارداد ۲۴ ماهه را فقط به خاطر یک تخفیف اولیه امضا نکنید؛ پیشنهاد ۱۲ ماهه یا بدون مدت را هم بخواهید.
چه کار کنید؟
- پیش از امضا بپرسید قرارداد چند ماهه است و پیشنهاد حداکثر ۱۲ ماهه را هم بخواهید.
- تاریخ پایان مدت اولیه را در تقویم گوشی خود ثبت کنید.
منبع این بخش: § 56 Telekommunikationsgesetz (TKG)، § 309 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), Nr. 9
Sonderkündigungsrecht
«زوندِرکوندیگونگسرِشت»: حق فسخ ویژه؛ در موقعیتهای خاص (مثلاً افزایش قیمت یا اسبابکشی) میتوانید پیش از پایان مدت قرارداد آن را فسخ کنید.
Sonderkündigungsrecht به شما اجازه میدهد قرارداد را خارج از مهلت عادی تمام کنید. نمونههایی از قانون:
- افزایش قیمت برق یا گاز: اگر شرکت قیمت یا شرایط را یکطرفه تغییر دهد، میتوانید بدون رعایت مهلت، برای زمان اجرای تغییر فسخ کنید. شرکت باید مشتریان خانگی را حداقل یک ماه پیش از افزایش قیمت خبر کند.
- اسبابکشی و برق/گاز: فسخ با مهلت شش هفته. در نامه فسخ باید نشانی آینده (یا شناسه محل مصرف جدید) را بنویسید. استثنا: شرکت ظرف دو هفته بهصورت متنی پیشنهاد دهد با همان شرایط در نشانی جدید ادامه دهد و تأمین در نشانی جدید ممکن باشد.
- اسبابکشی و اینترنت/تلفن: شرکت باید خدمات را در نشانی جدید بدهد؛ اگر نمیتواند، فسخ با یک ماه مهلت ممکن است.
اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید
این حقها خودکار اجرا نمیشوند؛ باید خودتان فسخ کنید. نامه اطلاعرسانی افزایش قیمت را دور نیندازید.
چه کار کنید؟
- نامه اطلاعرسانی افزایش قیمت را نگه دارید؛ تاریخ آن نقطه شروع است.
- در فسخ بهخاطر اسبابکشی، نشانی جدید را در نامه بنویسید.
- پاسخ شرکت را بهصورت متنی بخواهید و نگه دارید.
منبع این بخش: § 41 Energiewirtschaftsgesetz (EnWG), Abs. 5، § 41b Energiewirtschaftsgesetz (EnWG), Abs. 5، § 60 Telekommunikationsgesetz (TKG)
Widerruf
«ویدِرروف»: حق انصراف؛ قراردادی که آنلاین، تلفنی یا بیرون از فروشگاه بستهاید را معمولاً میتوانید ظرف ۱۴ روز بدون دلیل پس بگیرید.
Widerruf با Kündigung فرق دارد: با انصراف، قرارداد از ابتدا برگردانده میشود. مصرفکنندگان در قراردادهای «از راه دور» (اینترنت، تلفن) و قراردادهایی که بیرون از محل کسب بسته شدهاند (مثلاً دم در خانه) حق انصراف دارند.
مهلت
مهلت انصراف ۱۴ روز است و معمولاً از بستن قرارداد شروع میشود. برای خرید کالا و برخی قراردادها، شروع مهلت قواعد ویژه دارد؛ و تا وقتی فروشنده شما را درست از حق انصراف آگاه نکرده باشد، مهلت شروع نمیشود.
اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید
برای برخی قراردادها (مثلاً کالایی که طبق سفارش شخصی شما ساخته شده) حق انصراف وجود ندارد. در فروشگاه حضوری هم حق انصراف قانونی در کار نیست.
چه کار کنید؟
- تاریخ بستن قرارداد را یادداشت کنید تا بدانید ۱۴ روز کی تمام میشود.
- انصراف را بهصورت متنی بفرستید و فرستادن آن را قابلاثبات کنید.
- برگه «آگاهی از حق انصراف» را نگه دارید؛ اگر ناقص باشد، مهلت هنوز شروع نشده است.
منبع این بخش: § 355 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، § 312g Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، § 356 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)
منابع
- § 568 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — فسخ اجاره خانه باید کتبی باشد (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 623 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — فسخ قرارداد کار فقط کتبی؛ شکل الکترونیکی پذیرفته نیست (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 309 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), Nr. 13 — در شرایط عمومی قرارداد نمیتوان شکلی سختتر از متنی برای اعلامها خواست (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 573c Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — مهلت فسخ اجاره: تا سومین Werktag ماه برای پایان ماهِ بعد از ماه آینده (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 622 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — مهلت فسخ قرارداد کار: چهار هفته؛ در دوره آزمایشی دو هفته (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 309 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), Nr. 9 — پس از تمدید خودکار، فسخ هر زمان با حداکثر یک ماه مهلت؛ استثنای بیمه (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 56 Telekommunikationsgesetz (TKG) — حداکثر ۲۴ ماه، الزام پیشنهاد ۱۲ ماهه، فسخ ماهانه پس از تمدید (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 309 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), Nr. 9 — مدت اولیه بیش از دو سال در شرایط عمومی نامعتبر؛ استثنای بیمه (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 41 Energiewirtschaftsgesetz (EnWG), Abs. 5 — فسخ بدون مهلت در صورت تغییر یکطرفه قیمت؛ اطلاع حداقل یک ماه پیش برای مشتری خانگی (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 41b Energiewirtschaftsgesetz (EnWG), Abs. 5 — فسخ برق/گاز هنگام اسبابکشی با شش هفته مهلت؛ استثنا فقط با پیشنهاد ادامه و امکان تأمین در نشانی جدید (جمله ۳)؛ ذکر نشانی آینده (جمله ۴) (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 60 Telekommunikationsgesetz (TKG) — ادامه خدمات در نشانی جدید؛ در صورت عدم امکان، فسخ با یک ماه مهلت (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 355 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — مهلت ۱۴ روز، معمولاً از بستن قرارداد (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 312g Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — حق انصراف در قراردادهای از راه دور و بیرون از محل کسب؛ استثناها مانند کالای سفارشی (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)
- § 356 Bürgerliches Gesetzbuch (BGB) — شروع مهلت منوط به اطلاعرسانی درست فروشنده (بازدید: ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶)