Geld, Bank und Steuern

Basiskonto

«بازیس‌کونتو»: حساب جاری پایه که بانک‌ها طبق قانون باید برای هر مصرف‌کننده‌ای که قانوناً در اتحادیه اروپا اقامت دارد باز کنند؛ از جمله پناهجویان.

هر بانکی که برای مصرف‌کنندگان حساب پرداخت باز می‌کند، موظف است Basiskonto هم ارائه دهد. قانون به‌صراحت می‌گوید این حق شامل افراد بدون نشانی ثابت، پناهجویان و کسانی است که اجازه اقامت ندارند ولی به دلایل حقوقی یا واقعی قابل اخراج نیستند.

چرا مهم است؟

بدون حساب بانکی گرفتن حقوق، پرداخت اجاره و بستن قرارداد برق و تلفن بسیار سخت است. بانک باید حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری پس از دریافت درخواست کامل، پیشنهاد حساب را بدهد.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

بانک فقط به دلایلی که قانون مشخص کرده می‌تواند حساب پایه را رد کند؛ مثلاً اگر از قبل حساب قابل استفاده‌ای در آلمان دارید، یا بانک نتواند وظایف شناسایی مربوط به مبارزه با پول‌شویی را انجام دهد. نداشتن سابقه در Schufa جزو این دلایل نامبرده نیست. اگر رد شدید، دلیل را کتبی بخواهید.

راهنمای کامل: حساب بانکی، حساب پایه و کارت پرداخت

چه کار کنید؟

• درخواست حساب پایه را کتبی بدهید و تاریخ آن را نگه دارید؛ مهلت ۱۰ روز کاری از همین تاریخ می‌گذرد.
• اگر بانک رد کرد، دلیل کتبی بخواهید و آن را با دلایلی که قانون اجازه داده مقایسه کنید.

منبع این بخش: § 31 Zahlungskontengesetz (ZKG)، § 35 Zahlungskontengesetz (ZKG)، § 36 Zahlungskontengesetz (ZKG)

IBAN

«ایبان»: شماره بین‌المللی حساب بانکی. دو حرف اول آن کشور محل حساب را نشان می‌دهد (مثلاً DE برای آلمان).

IBAN شماره حساب شما برای واریز و برداشت در منطقه پرداخت یورو (SEPA) است. دو حرف اولش کشور حساب را نشان می‌دهد: DE یعنی آلمان، AT یعنی اتریش.

چرا مهم است؟

طبق مقررات اتحادیه اروپا، کسی که واریز می‌گیرد یا با برداشت مستقیم (Lastschrift) پول دریافت می‌کند، نباید تعیین کند که حساب پرداخت‌کننده حتماً در کدام کشور اتحادیه باشد. یعنی مثلاً حسابی با IBAN از کشور دیگر اتحادیه اروپا هم باید پذیرفته شود.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

پیش از هر واریز، کد کشور IBAN گیرنده را بررسی کنید. مرکز حمایت از مصرف‌کننده توصیه می‌کند اگر کد کشوری را می‌بینید که انتظارش را نداشتید (مثلاً در آگهی اجاره خانه)، پول نفرستید.

چه کار کنید؟

• پیش از هر واریز، دو حرف اول شماره حساب گیرنده را بخوانید.
• اگر کسی اصرار دارد فقط به حسابی در کشور دیگر پول بفرستید، صبر کنید و ابتدا موضوع را بررسی کنید.

منبع این بخش: Verordnung (EU) Nr. 260/2012 (SEPA-Verordnung), Artikel 9، Verbraucherzentrale: Fake-Wohnungen im Internet

Lastschrift (SEPA-Lastschrift)

«لاست‌شریفت»: برداشت مستقیم؛ به یک شرکت اجازه می‌دهید مبلغ را از حسابتان برداشت کند. تا هشت هفته می‌توانید بدون ذکر دلیل آن را برگردانید.

در SEPA-Lastschrift شما به یک شرکت (مثلاً شرکت برق یا تلفن) اجازه برداشت می‌دهید (SEPA-Mandat). برای پرداخت‌های تکراری با مبلغ متغیر مناسب است.

حق شما

طبق قانون مدنی، در برداشت پایه SEPA (SEPA-Basislastschrift) می‌توانید بدون ذکر دلیل از بانک بازپرداخت بخواهید؛ این حق فقط تا هشت هفته پس از برداشت باقی است. در این حالت بانک حق رد درخواست را ندارد و باید پول را ظرف ده روز کاری (Geschäftstage) برگرداند.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

برگرداندن برداشت، بدهی را از بین نمی‌برد. اگر پول واقعاً بدهکار بوده‌اید، شرکت آن را دوباره مطالبه می‌کند (نگاه کنید به Mahnung).

تفاوت با واریز

واریز عادی (Überweisung) و Dauerauftrag را به گفته مرکز حمایت از مصرف‌کننده معمولاً نمی‌توان پس گرفت.

چه کار کنید؟

• اگر برداشتی اشتباه بود، ظرف هشت هفته از بانک خود بازپرداخت بخواهید.
• پس از بازپرداخت، موضوع را با خود شرکت روشن کنید تا بدهی باز نماند.

منبع این بخش: § 675x Bürgerliches Gesetzbuch (BGB)، Verbraucherzentrale: Girokonto – was Sie darüber wissen sollten

Dauerauftrag

«داوِر‌آوف‌تراگ»: دستور پرداخت دائمی؛ خودتان تعیین می‌کنید که مبلغی ثابت در تاریخ‌های معین (مثلاً اجاره اول هر ماه) واریز شود.

با Dauerauftrag به بانک خود دستور می‌دهید مبلغی ثابت را در تاریخ‌های مشخص واریز کند؛ مثلاً اجاره خانه در اول هر ماه. برخلاف Lastschrift، اینجا کنترل دست شماست.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

به گفته مرکز حمایت از مصرف‌کننده، دستور پرداخت دائمی مثل واریز عادی قابل پس گرفتن نیست و لغو یا تغییر آن اغلب چند روز کاری بانکی طول می‌کشد. اگر اجاره تغییر کرد یا از خانه رفتید، زودتر به بانک خبر دهید.

چه کار کنید؟

پیش از انتخاب بانک، هزینه دستورهای پرداخت را هم ببینید؛ بعضی بانک‌ها حساب را رایگان نگه می‌دارند ولی برای هر دستور هزینه می‌گیرند.

منبع این بخش: Verbraucherzentrale: Girokonto – was Sie darüber wissen sollten

Schufa

«شوفا»: یک شرکت خصوصی اعتبارسنجی که درباره قراردادهای بانکی و سابقه پرداخت افراد داده جمع می‌کند و به شرکت‌ها «امتیاز» می‌دهد.

SCHUFA شرکتی خصوصی است (نه اداره دولتی). بانک‌ها، شرکت‌های تلفن و برخی صاحبخانه‌ها از آن اطلاعات اعتباری می‌خواهند.

«خالی» به معنای «بد» نیست

به گفته خود شوفا، وقتی درباره کسی داده‌ای وجود ندارد (مثلاً مهاجران یا پناهجویانی که تازه به آلمان آمده‌اند)، امتیازی محاسبه نمی‌شود و به شرکت اعلام می‌شود که داده‌ای موجود نیست. این با سابقه منفی فرق دارد. تصمیم نهایی درباره قرارداد را هم همیشه خود شرکت می‌گیرد، نه شوفا.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

برای گزارش رایگان پول ندهید: نسخه داده‌ها طبق ماده ۱۵ مقررات عمومی حفاظت از داده (DSGVO) رایگان است و شوفا خودش درباره واسطه‌هایی که برای آن پول می‌گیرند هشدار می‌دهد. این نسخه رایگان را هم به صاحبخانه ندهید، چون اطلاعات حساس دارد.

راهنمای کامل: شوفا: خالی بودن یعنی بد بودن نیست

چه کار کنید؟

• یک بار در سال نسخه رایگان داده‌های خود را طبق ماده ۱۵ مقررات حفاظت از داده بگیرید و آن را فقط برای خودتان نگه دارید.
• اگر شرکتی قرارداد را رد کرد، از همان شرکت بپرسید دلیل چه بوده؛ تصمیم با اوست، نه با شوفا.
• برای «گزارش فوری» به واسطه‌های پولی پول ندهید.

منبع این بخش: SCHUFA: Fehlende Daten – Personen erhalten keinen SCHUFA-Score، SCHUFA FAQ: Entscheiden SCHUFA-Scores über den Vertragsabschluss?، SCHUFA: SCHUFA-Auskunft kostenlos – Datenkopie

Bezahlkarte

«بِتسال‌کارته»: کارت پرداخت اعتباری برای دریافت کمک‌های قانون کمک به پناهجویان؛ حساب بانکی نیست و امکاناتش را ایالت یا اداره تعیین می‌کند.

قانون کمک به پناهجویان (Asylbewerberleistungsgesetz) اجازه می‌دهد بخشی از کمک‌ها به‌صورت Bezahlkarte پرداخت شود. هر فرد بزرگسال خانوار باید بتواند مستقل از بقیه به سهم خود روی کارت دسترسی داشته باشد. اگر نیازهای شخصی ضروری یا انرژی خانگی را نتوان با کارت پوشش داد، طبق قانون باید پول نقد داده شود.

در عمل (نمونه بادن‌وورتمبرگ)

وزارت مسئول در بادن‌وورتمبرگ توضیح می‌دهد: کارت بر پایه اعتبار و بدون اتصال به حساب بانکی است؛ در فروشگاه‌هایی که نشان VISA دارند کار می‌کند؛ برداشت نقدی ممکن است؛ واریز فقط به IBAN‌هایی که اداره تأیید کرده و برداشت مستقیم فقط با رضایت شما و به گیرندگان تأییدشده ممکن است؛ خدمات انتقال پول مسدود است. در ایالت‌های دیگر جزئیات می‌تواند فرق کند.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

کارت پرداخت جای Basiskonto را نمی‌گیرد. پناهجویان طبق قانون حق حساب پایه دارند؛ برای حقوق کار یا قرارداد تلفن، حساب بانکی واقعی کارها را آسان‌تر می‌کند.

چه کار کنید؟

• بپرسید در ایالت شما کارت چه محدودیت‌هایی دارد.
• اگر نیاز ضروری‌ای را نمی‌توان با کارت پرداخت، آن را به اداره اعلام کنید.
• جداگانه برای حساب پایه بانکی درخواست بدهید.

منبع این بخش: § 3 Asylbewerberleistungsgesetz (AsylbLG)، Ministerium der Justiz und für Migration Baden-Württemberg: FAQ zur Bezahlkarte، § 31 Zahlungskontengesetz (ZKG)

Steuer-ID (Steuerliche Identifikationsnummer)

«اِشتویر آی‌دی»: شناسه مالیاتی شخصی و دائمی که پس از نخستین ثبت نشانی در آلمان با نامه پستی برایتان فرستاده می‌شود.

Steuerliche Identifikationsnummer (کوتاه: Steuer-ID یا IdNr) شناسه‌ای است که هر شخص فقط یک بار می‌گیرد و برای همیشه معتبر می‌ماند؛ حتی با تغییر نشانی یا نام عوض نمی‌شود.

چطور به دستتان می‌رسد؟

اداره مالیات مرکزی (Bundeszentralamt für Steuern، کوتاه BZSt) شناسه را وقتی برایتان می‌فرستد که اداره ثبت محل سکونت اطلاعات شما را به آن داده باشد؛ یعنی پس از Anmeldung. این شناسه به دلایل حفاظت از داده‌ها فقط با نامه فرستاده می‌شود.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

اگر نام شما روی صندوق پست نباشد، نامه ممکن است به دستتان نرسد. BZSt صریحاً می‌گوید برای تحویل موفق، نام خانوادگی باید روی صندوق پست باشد.

چه کار کنید؟

• کارفرما، صندوق‌های بیمه و صندوق خانواده برای گزارش داده‌ها به اداره مالیات این شناسه را از شما می‌خواهند؛ بانک‌ها هم باید آن را ثبت کنند.
• اگر سه ماه پس از ثبت‌نام شناسه نرسید، کپی کارت شناسایی و Meldebescheinigung را برای BZSt بفرستید.
• اگر شناسه را گم کرده‌اید، می‌توانید از طریق فرم آنلاین BZSt ارسال دوباره آن را بخواهید.

منبع این بخش: § 139b Abgabenordnung (AO)، BZSt: Fragen und Antworten zur IdNr، BZSt: Die steuerliche Identifikationsnummer

Lohnsteuerklasse

«لون‌اِشتویِر‌کلاسه»: کلاس مالیات حقوق (I تا VI) که تعیین می‌کند ماهانه چقدر مالیات از حقوق شما کسر شود.

برای کسر ماهانه مالیات از حقوق، هر کارمند در یکی از شش کلاس مالیاتی (Steuerklasse) قرار می‌گیرد:

• I: مجردها (و برخی دیگر، مثلاً متأهلانی که شرایط III یا IV را ندارند).
• II: والد تنها که «مبلغ تخفیف برای والد تنها» به او تعلق می‌گیرد.
• III و V: زوج‌های متأهلی که با هم زندگی می‌کنند و با درخواست هر دو، یکی III و دیگری V می‌گیرد.
• IV: زوج‌های متأهلی که با هم زندگی می‌کنند (حالت پایه برای زوج‌ها).
• VI: برای شغل دوم و بیشتر، وقتی هم‌زمان از چند کارفرما حقوق می‌گیرید.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

کلاس مالیاتی فقط کسر ماهانه را تعیین می‌کند، نه مالیات نهایی سال را. زوج‌هایی که III/V یا IV با ضریب دارند، طبق قانون موظف به دادن Steuererklärung هستند.

چه کار کنید؟

تغییر از III یا V به IV حتی با درخواست یکی از زوجین ممکن است. کلاس مالیاتی خود را در برگه حقوق (Lohnabrechnung) بررسی کنید.

چه کار کنید؟

• در فیش حقوقی ببینید کدام طبقه مالیاتی برای شما ثبت شده است.
• اگر وضعیت خانوادگی شما عوض شد، تغییر طبقه را بررسی کنید.

منبع این بخش: § 38b Einkommensteuergesetz (EStG)، § 46 Einkommensteuergesetz (EStG)

Steuererklärung

«اِشتویِر‌اِرکلِرونگ»: اظهارنامه مالیاتی سالانه. برخی موظف به تسلیم آن هستند؛ بسیاری از کارمندان هم می‌توانند داوطلبانه آن را بدهند و گاهی پول پس بگیرند.

در Einkommensteuererklärung (اظهارنامه مالیات بر درآمد) درآمد و هزینه‌های یک سال تقویمی را به اداره مالیات (Finanzamt) اعلام می‌کنید.

چه کسی باید بدهد؟

برای کارمندانی که مالیات از حقوقشان کسر شده، قانون حالت‌های مشخصی را نام می‌برد؛ از جمله: کار هم‌زمان برای چند کارفرما، ترکیب کلاس مالیاتی III و V یا کلاس IV با ضریب برای زوج‌ها، یا درآمد دیگری بیش از ۴۱۰ یورو که مالیاتش کسر نشده. همچنین هر کس که اداره مالیات از او بخواهد، باید اظهارنامه بدهد.

چه کسی می‌تواند بدهد؟

کسی که موظف نیست هم می‌تواند با دادن اظهارنامه، درخواست محاسبه کند؛ مثلاً تا مالیات کسرشده از حقوق حساب شود.

مهلت

قاعده کلی قانون: هفت ماه پس از پایان سال تقویمی. اگر یک مشاور مالیاتی مجاز اظهارنامه را تهیه کند، مهلت طولانی‌تر است. جزئیات و استثناها را در راهنمای کامل ببینید.

راهنمای کامل: اظهارنامه مالیاتی به زبان ساده

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

مهلت‌ها را دست‌کم نگیرید: اگر موظف به ارائه اظهارنامه باشید و آن را ندهید، اداره مالیات می‌تواند خودش شما را به ارائه آن وادار کند.

چه کار کنید؟

• اول بررسی کنید که موظف به ارائه اظهارنامه هستید یا داوطلبانه می‌دهید.
• مهلت مربوط به خودتان را یادداشت کنید.
• مدارک درآمد و هزینه سال را از ابتدا در یک پوشه جمع کنید.

منبع این بخش: § 46 Einkommensteuergesetz (EStG)، § 149 Abgabenordnung (AO)

ELSTER

«اِلستر»: درگاه رسمی و رایگان اداره مالیات برای فرستادن اظهارنامه و نامه‌ها به‌صورت آنلاین.

ELSTER (کوتاه‌شده «اظهارنامه مالیاتی الکترونیکی») درگاه اداره مالیات است. با آن می‌توانید Steuererklärung، اعتراض و نامه‌های دیگر را آنلاین بفرستید و در بخش شخصی Mein ELSTER صندوق پیام داشته باشید.

چه چیزی لازم دارید؟

برای ثبت‌نام در Mein ELSTER، Steuer-ID لازم است. ELSTER نسخه‌های ساده‌تری هم دارد؛ مثلاً یک مسیر راهنمایی‌شده برای کارمندان و امکان «اظهارنامه پیش‌پرشده» (vorausgefüllte Steuererklärung) که داده‌های موجود نزد اداره مالیات را نشان می‌دهد.

اشتباهی که باید از آن پرهیز کنید

ثبت‌نام را زود شروع کنید تا در روزهای آخر مهلت اظهارنامه گیر نکنید.

چه کار کنید؟

• حساب کاربری را زود بسازید؛ دریافت کد فعال‌سازی با پست زمان می‌برد.
• فایل گواهی و رمز آن را جایی امن نگه دارید.

منبع این بخش: ELSTER: Privatpersonen